Overzicht van de meest verbouwde druivensoorten
Het druivenras en de bodemstructuur bepalen grotendeels het karakter van de wijn. Daarom volgt hier een overzicht van de meest gebruikte rassen. Soms zijn ze in hun eentje voor een wijn verantwoordelijk, vaak ook worden ze met andere druivensoorten gebruikt. (Rode druivenrassen en Witte druivenrassen)

Rode druivenrassen

Cabernet franc - De cabernet franc speelt de hoofdrol in Loirewijnen Chinon en Bourgueuil. Hij komt in kleine percentages voor in Bordeauxwijn. In Saint-Emilion heet hij bouchet.

Cabernet sauvignon - Een laat rijpe, tanninerijke druif die in Bordeaux grote faam heeft. Hij is het belangrijkste bestanddeel van de grote Médocs samen met de merlot, de cabernet franc petit verdot en de malbec. Door het succesverhaal van Bordeauxwijn is de cabernet sauvignon ook aangeplant in Midi, Toscane, de Balkan, Australië, Californië en Zuid-Amerika. Met wisselend succes overigens.

Carignan - Een ras met veel alcohol, kleur en een royale opbrengst, dat in de Rhone en de Midi maar ook in Spanje, Italië en Noord-Afrika veel voorkomt als mengras. Voor veel appellaties geldt een maximumpercentage van 10 tot 20 procent carignan.

Cinsault - De cinsault maakt met grenache, syrah en mourvèdre deel uit van veel Zuidfranse wijnen. Ook in de rosés van Tavel en Lirac speelt hij een rol.

Gamay - De gamay gedijt het beste op de graniethoudend bodems van de Beaujolais. Een gulle druif. Hij levert wijnen op met veel alcohol en een paarse tint. Hij komt ook voor langs de Loire en is in de Bourgogne goed voor de eenvoudige typen: Bourgogne Grand Ordinaire (100 procent gamay) en Passetoutgrains (tweederde gamay en eenderde pinot noir).

Grenache - Een zeer veel voorkomend ras in de zuidelijke Rhône, de Midi en Noord-Spanje met een overvloedige opbrengst. Het is een goed mengras, dat in de laatste decennia in het Franse zuiden veel is aangeplant om minder goede rassen te vervangen en het gemiddelde niveau van de Zuidfranse wijn te verbeteren.

Merlot - De merlot is een vroegrijpend, kleurrijk, overvloedig ras dat wijn oplevert met een stevig alcoholgehalte en ook goed gedijt op een vettere bodem. In de Médoc is de merlotdruif ondergeschikt aan de cabernet sauvignon, maar ten oosten van de Gironde is hij de bepalende druif in de Bordeauxwijn. De merlot reikt tot grote hoogte in de wijnen van Pomerol en Saint-Emilion. Merlotwijn rijpt doorgaans iets vlotter dan de door cabernet sauvignon bepaalde wijn. Het ras is zeer verspreid, onder andere in Noordoost-Italië, Joegoslavië, Australië, Zuid-Afrika en Argentinië.

Nebbiolo - Blauwzwarte, laat rijpe taninerijke druif. De trots van Piemonte, het klassieke wijngebied ten zuiden van Turijn. De enige druif voor Barolo en Barbaresco.

Pinot meunier - Een van de drie druiven uit de Champagne, naast de witte chardonnay en de pinot noir. Hij geldt voor de bereiding van rode wijn als minder verfijnd dan de verwante pinot noir, door het gebrek aan zuren. De druif komt in Duitsland voor als Müllerbe (het Franse meunier en het Duitse Müller betekenen molenaar).

Pinot noir - Toonaangevend in druivenland. Pinot noir had het alleenrecht aan de Côte d'Or en een belangrijke vinger in de champagnemost, maar wordt nu ook met succes aangeplant in Zuid-Amerika. Men treft hem ook wel aan als Spätburgunder. Kleine donkerblauwe vrucht.

Pinotage - De pinotage is typisch Kaaps druivenras: een kruising tussen de Cinsault en de Pinot noir. Deze soort produceert een uitstekende wijn met een soepele harmonie en een fijn vruchtenaroma.

Sangiovese - Het belangrijkste ras voor de Chianti uit Toscane. De sangiovese komt in een aantal variëteiten voor op vele plaatsen in Zuid-Italië. De sangiovese is verantwoordelijk voor twee andere beroemde Toscanen: Vino Nobile de Montepulciano en de Brunello di Monltalcino.

Syrah - Een diepgekleurd edel ras dat paarse, goedrijpende wijnen geeft, die goed in het zuur zitten. Wijn van 100 procent syrah treffen we aan in het dal van de noordelijke Rhône: Hermitage en Cornas en wijn van circa 80 procent syrah in Côte Rôtie. In de zuidelijke Rhône en de Provence is de syrah een mengras. Ook Australië, Californië en Zuid-Afrika kennen de syrah.

Tempranillo - Naast de mazuelo (in het Frans carignan) en de garnacha (in het Frans grenache) is de tempranillo het belangrijkste ras voor de Rioja. Ook in Navarra en Penedés, twee Noordspaanse wijnstreken, speelt de tempranillo een grote rol.

Witte druivenrassen

Aligoté - Het ras dat vooral in de Bourgogne voorkomt en eenvoudige, jong te drinken witte wijnen geeft. Zij kunnen vooral goed als aperitief worden gedronken; vaak aangevuld met een scheutje crème de cassis of framboise tot Kir. De mooiste aligotés komen uit de gemeente Bouzeron, aan de noordkant van de Côte Chalonnaise.

Chardonnay - Het druiventype voor witte bourgogne en champagne. Kleine ronde druifjes van een goudgele kleur. Geeft een stevig geurende witte wijn, meet een volle, droge smaak. Maakt furore met de Chablis, de Montrachet en de Pouilly-Fuissé. Wordt bijna overal ter wereld verbouwd.

Chasselas - Een ras met een grote opbrengst, dat ook op vochtiger vruchtbare grond goed gedijt. De chasselas levert vaak eenvoudiger wijn. In de Elzas doet hij dienst als mengras in de Zwicker. De mooiste resultaten geeft de druif in Zwitserland (Fendant) en de Savoie (Crépy).

Chenin - De chenin groeit vooral langs de Loire als edele druivensoort, die in Anjou en Vouvray de grondstof levert voor droge en zoete wijn met een goede zuurgraad. Langs het riviertje de Layon wordt van de chenin ook zoete dessertwijn gemaakt (zie pourriture noble), die net als Sauternes en Auslesen lang kan rijpen: Coteaux de Layon en Quart de Chaumes. De chenin speelt ook in Zuid-Afrika (Steen), Australië, Nieuw-Zeeland en Californië (White Pinot) een grote rol

Gewürztraminer (gcwürzt = gekruid) - Een laat rijpende druivensoort met lichtrode schil, die in de Elzas droge, kruidige wijn geeft met een zeer uitgesproken smaak en geur. In de Elzas ook als Grand Cru. Aan de overkant van de Rijn, in Baden, is hij vooral in zoete versies te vinden. Door zijn overheersend karakter drinkt men Gewürztraminer wel bij de sterke Münsterkaas, die nauwelijks een andere wijn verdraagt. De druif komt ook voor in Noord-Italië en Californië.

Malvasia - De malvasia voelt zich op vele plaatsen thuis, maar vooral in Italië en Spanje. Van deze druif wordt ook een zoete maderasoort gemaakt, de Malmsey. De naam is een Engelse verbastering.

Müller Thurgau - Een gemakkelijk te kweken druivenras met grote opbrengst. Het ras is nog betrekkelijk jong. Het heeft in Duitsland de riesling en de sylvaner naar de tweede en derde plaats verdrongen. De müller-thurgau stelt geen hoge eisen aan de bodem en is goed voor een aangename wijn zonder een al te grote diepgang.

Muscadet - De muscadet of melon wordt vooral aan de Loiremonding aangeplant; hij geeft de gelijknamige wijn. Een populaire, friszure wijn, die vaak de toevoeging sur lie meekrijgt, als hij rechtstreeks van zijn bezinking wordt gebotteld. De wijn heeft dan een lichte koolzuurtinteling.

Muskaat - De muskaatdruif met zijn uitgesproken bouquet is in de Elzas goed voor een droge wijn, maar elders vaak voor zoete dessertwijn. Bekend zijn de Franse Muscat de Beaumes de Venise uit de Rhône en de Muscat de Rivesaltes uit de Midi. In Portugal wordt er bij Lissabon de Setubal van gemaakt. In Italië vormen muskaatdruiven de basis voor een aantal mousserende wijnen. Wie de geur van muskaatdruiven eenmaal heeft geroken, herkent het ras gemakkelijk.

Pinot Blanc - Dit witte druivenras komt vooral voor in Bourgogne, Elzas en Duitsland (Weissburgunder). De druif wordt gekenmerkt door een milde smaak en een laag zuurgehalte. Vaak wordt een Pinot Blanc bij asperges geadviseerd. In de Elzas heten druif en wijn meestal Klevner. De druif wordt ook in Noord-Italië (Zuid-Tirol) gevonden.

Pinot Gris (in Duitsland Rülander) - De pinot gris dankt zijn naam aan zijn grijs-roze schil. In de Elzas heette hij ook tokay d'Alsace, een naam die niet meer is toegestaan vanwege de verwarring met de Hongaarse Tokajer. De druif levert een gulle, geurige wijn, die ook goed kan rijpen.

Riesling - Laat rijpend, kwetsbaar ras, dat hoge eisen stelt aan de bodem. De riesling geeft een aangenaam frisse wijn met een kenmerkend rins zuur. In de Elzas en op de beste Duitse rivierhellingen bereikt de riesling zijn grootste hoogte. De pourriture noble geeft bij deze druif schitterende resultaten in Beerenauslesen en Trockenbeerenauslesen; dessertwijnen van een unieke verfijning.

Sauvignon Blanc - Vooral in Frankrijk heeft dit ras zijn sporen verdiend. In de Bordeaux en langs de oostelijke Loire. Sauvignon wordt in de Bordeauxstreek puur bereid tot vooral (droge of halfzoete) aperitiefwijnen, of veelal in combinatie met sémillon en muscadelle tot andere typen wijn. De beste louter sauvignonwijnen komen uit Pouilly sur Loire, Sancerre (Pouilly Fumé en Sancerre geheten), of uit Menetou-Salon, Quincy en Reuilly. Ze hebben een uitbundig parfum, dat soms aan ribes doet denken.

Sylvaner - De sylvaner is een gemakkelijk ras met een royale opbrengst. Hij is in de Elzas goed voor een pretentieloze, aangename wijn. In Duitsland komt de sylvaner op veel plaatsen voor, maar vooral in de Nahe en in Franken, waar het koude klimaat in de winter de sylvaner minder schade berokkent dan de gevoeliger en laat rijpende riesling.

Trebbiano - De trebbiano kent veel vertakkingen en typen. Het is de wijdst verbreide witte druif in Italië. Ook Bulgarije en Californië kennen het ras. De Fransen noemen hem ugni blanc en gebruiken hem in de cognacstreek naast de folle blanche als basis voor de wijn waaruit de Cognac wordt gestookt.

Viognier - Dit is een zeldzaamheid met een geringe opbrengst maar met grote faam. De viognier komt alleen voor op de steile hellingen van het noordelijk Rhônedal in de kleine wijngaarden van Cháteau Grillet en Condrieu; zeer oude cultures met een grote reputatie.